Chuck Brown & the Soul Searchers
Bustin’ Loose (1978)
Valley Vue
Jednym z najpiękniejszych aspektów muzyki sprzed epoki internetu jest to, jakie znaczenie w jej rozwoju miała geografia. Żyjemy w czasach, w których każdy ambitny słuchacz jest w stanie dotrzeć do prawie każdego zarejestrowanego w historii materiału (w sposób legalny jak i nielegalny), nawet bez ruszania się z domu. Globalizacja sprawia, że nie trzeba mieszkać w słonecznej Kalifornii by uchwycić istotę g-funku, nie trzeba ani razu być w Wielkiej Brytanii by trafić swoją muzyką do miłośników garage’u, natomiast najważniejszymi animatorami współczesnego afrobeatu są o dziwo mieszkańcy betonowej dżungli zwanej Nowym Jorkiem. Dla kogoś może być to pozytywne zjawisko, dla mnie jest to raczej zaburzenie równowagi muzycznych ekosystemów, naturalnej przyczynowo-skutkowej zależności kształtującej brzmienie poszczególnych rejonów świata, czy w przypadku Stanów Zjednoczonych — konkretnych ośrodków miejskich. W dzisiejszym odcinku mojego cyklu przyjrzymy się podgatunkowi, który na zawsze pozostał symbolem elementem kulturalnego dziedzictwa stolicy Stanów Zjednoczonych, a konkretnie płycie będącej wizytówką tego brzmienia.
Chuck Brown, jedna z największych ikon waszyngtońskiej muzyki, urodził się Gaston w Północnej Karolinie i tam już jako 7-latek zaczął stawiać swoje pierwsze muzyczne kroki. W związku z karierą ojca w Korpusie Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych jako nastolatek przeniósł się do stolicy. Zmiana otoczenia z małego miasteczka na tętniące życiem Chocolate City spowodowała, że oprócz edukacji muzycznej równie ważna była dla niego radzenia sobie na ulicach pełnej niebezpieczeństw metropolii. Sprowadziło go to na złą drogę (trafił do więzienia za pobicie ze skutkiem śmiertelnym – nikogo nie interesowało, że w ramach samoobrony), a potem ponownie na tę właściwą (podczas odsiadki nauczył się grać na swoim głównym instrumencie, czyli gitarze). Niczym Jake z filmu The Blues Brothers, artysta opuścił więzienia z misją poświęcenia się karierze muzycznej, najlepiej grając podbijający w tym czasie północną część Stanów latin funk. Taką właśnie muzykę początkowo grał założony przez Chucka zespół Soul Searchers. Od początku ich muzyka charakteryzowała się dominacją instrumentów perkusyjnych, niektóre z ich wczesnych utworów stały się później istotnym źródłem breakbeatów („Ashley’s Roachclip”). Uwydatniając właśnie tę cechę z czasem wykształcił brzmienie, które na zapisało się złotymi zgłoskami w muzycznego księdze Stanów Zjednoczonych.
Czym jest go-go? Według słownika Dictionary.com jest to określenie dotyczące nocnych klubów, w których tancerki… nie, to nie chodzi o to. O takich miejscach śpiewał Smokey Robinson, tutaj chodzi o określenie „go-go” oznaczające coś energicznego, dynamicznego, ciągnącego się i ciągnącego. Wszystko to odnosi się znakomicie do muzyki Chucka Browna. Trwające prawie bez końca jamy w których plejadę głównych bohaterów stanowi cała sekcja rytmiczna. Ta zawsze była bardzo złożona i w przeciwieństwie do popularnego pod koniec lat siedemdziesiątych disco była mocno synkopowana i bogata w instrumenty wykraczające poza tradycyjny zestaw perkusyjny. Oprócz standardowych werbli, talerzy, typowych dla muzyki latynoskiej kongów i bongosów mieliśmy wszystko inne co jeszcze mogłoby posłużyć do wybijania rytmu z nieśmiertelnym cowbellem na czele. Owszem, ważne role odgrywały również gitara rytmiczna i wyraziste sekcje instrumentów dętych, trzeba jednak pamiętać, że w późniejszych latach gatunek ten zaadoptował syntezatory i samplery, jednak organiczna perkusja wciąż pozostała istotą go-go. Charakterystyczną cechą gatunku jest także rola wokalisty, który bardziej pełni funkcje mistrza ceremonii zachęcającego publiczność do dobrej zabawy, powtarzania jego słów. To dobry moment by zauważyć, jak go-go bliskie było wczesnemu hip hopowi.
Zamiast tłumaczyć czym jest go-go w zasadzie mogłem po prostu zaprośić do odsłuchu „Bustin’ Loose” — tytułowego utworu z trzeciej płyty Chucka i Poszukiwaczy Duszy. Singiel ten reprezentuje wszystko to o czym wspomniałem akapit wyżej — po prostu „Bustin’ Loose” to go-go, a go-go to „Bustin’ Loose”. Singiel ten wykroczył swoją popularnością poza granice stolicy i przez cztery tygodnie utrzymywał się na szczycie listy przebojów r&b Billboardu. Z drugiej strony, niczego nie brakowało innej zawartej na albumie petardzie, jaką było „If It Ain’t Funky”. Triumfalna harmonia instrumentów dętych w refrenie wraz ze świetną basową solówką są moimi ulubionymi momentami na całym LP.
Nie tylko utworami go-go Bustin’ Loose stoi, Chuck Brown postanowił zawrzeć na albumie kilka spokojniejszych, bliższych klasycznemu podejściu do rhythm & bluesu, numerów. Weźmy na przykład „Never Gonna Give You Up”, które — spokojnie — nie ma nic wspólnego z hitem Ricka Astleya. Soul Searchers znakomicie wykorzystali szansę na zaprezentowanie się w bardziej slow jamowej konwencji, a Brown na wcielenie się w rolę sprawdzonego croonera. To samo, tylko że do kwadratu można powiedzieć o „Could It Be Love”, gdzie na quiet stormowej kompozycji wokalista uderza w tony Isaaca Hayesa albo Barry’ego White’a. Kolejną stylistyczną odmianą (też oczywiście udaną) jest zamykające album „Berro E Sombaro” — brawurowa wycieczka w cenione przez Chucka rytmy latynoskie.
Chociaż go-go, o którym tak bardzo rozpisałem się na początku artykułu, nie zdominowało całości klimatu Bustin’ Loose, to jednak właśnie ono stanowiło główną kartę przetargową Soul Searchersów — kartę, która była początkiem pełnej talii waszyngtońskich bandów gotowych kontynuować dzieło Chucka Browna. Do czołowych naśladowców zaliczyć można grupy Mass Extinction, Redds and the Boys, czy Junk Yard Band (którymi zainteresował się sam Russell Simmons, ale przygoda z Def Jamem zakończyła się na jednym singlu produkcji Ricka Rubina). Najbardziej udało się dwóm zespołom. Pierwszy z nich — Experience Unlimited — starał się podejść do tematu z bardziej rockowej strony, natomiast drugi — Trouble Funk — preferował go-go agresywne, trochę syntetyczne, bardzo bliskie temu, co oferował ówczesny hip hop.
Skoro już jestem przy hip hopie: krytycy muzyczni na początku lat osiemdziesiątych wierzyli, że go-go stanie się tak samo wielkie jak gatunek rozsławiony przez Sugarhill Gang. Podstawy do takiego typu wniosków mieli, a jak wyszło — sami wiecie najlepiej. Choć waszyngtoński styl został wyparty, to wciąż odbijał się echem w późniejszej muzyce, szczególnie właśnie w rapie. Najpierw jego elementy wplatał w swoją muzykę Kurtis Blow, w latach dziewięćdziesiątych DJ Kool, później Pharrell z Nellym, Beyonce, The Roots, czy ostatnio popularny raper Wale. Reprezentant Waszyngtonu (a jakże!) na każdej ze swoich solówek zawarł cząstkę Chucka Browna, do tego od jakiegoś czasu zapowiada, że pracuje nad albumem w całości opartym na muzycznych tradycjach jego rodzinnego miasta.
Trzeci odcinek cyklu wyszedł bardziej jako historia gatunku niż jednego konkretnego albumu. Czasem jednak tak jest, że o wielkości dzieł (i tworzących je artystów) najlepiej świadczy to, jaki miały ona wpływ na resztę świata. Go-go może nie miało ogromnej siły rażenia, ale niewątpliwie sprawiło, że Chocolate City zaczęło mi się kojarzyć nie tylko z Białym Domem, Kapitolem i pomnikami prezydentów. Gdyby rhythm & blues również posiadał swoją stolicę, Chuck Brown zasługiwałby na obelisk nie mniejszy niż Jerzy Waszyngton.
1. „Bustin’ Loose”
2. „Never Gonna Give You Up”
3. „If It Ain’t Funky”
4. „I Gotcha Now”
5. „Could It Be Love”
6. „Game Seven”
7. „Berro E Sombaro”



Komentarze