To już ostatni odcinek tej niezwykłej historii. Tych, którym umknęły poprzednie, zapraszam TUTAJ (część 1), TUTAJ (część 2) i TUTAJ (część 3).
Prace na tym formatem trwały od 1987 r., kiedy to Unia Europejska ufundowała program „Digital Audio Broadcasting:”. 1996 r. format mp3 opatentowano też w USA, zaś chorwacki programista opracował pierwszy odtwarzacz plików tego typu – AMP MP3 Playback Engine. Na jego bazie powstał program Winamp, który został wsparty przez Microsoft w 1997 r., przez co zyskał masową popularność, a technologia plików mp3 została ostatecznie upowszechniona. Wpływ Internetu i kompresji dźwięku na rynek muzyczny była tak duża, że oba zjawiska upowszechniały się równolegle. Format mp3 bez Internetu byłby tylko ciekawostką dla naukowców i pasjonatów. Jednak wtedy spełnił się najczarniejszy sen koncernów muzycznych dotyczący powielania wyprodukowanych przez nich dóbr. Właściwie było jeszcze gorzej: skopiowanie pliku mp3 i rozdystrybuowanie go w Internecie to kwestia kilku kliknięć myszą. Oznaczało to koniec kontroli branży fonograficznej nad wszelkimi takimi technologiami.
W 1997 r. w USA powstał pierwszy internetowy serwis udostępniający artystom miejsce do umieszczania swoich utworów w formacie mp3 – MP3.com. Uruchomiony w 2000r. serwis my.mp3.com oferował inną usługę po zakupieniu płyty kompaktowej jeszcze przed jej wysyłką do klienta, otrzymywał on cały materiał w cyfrowej formie.
O nielegalności wymiany plików mp3 możemy mówić dopiero od pojawienia się serwisu Napster. W 1999 r. umożliwiał on bowiem użytkownikom wyszukiwanie utworów znajdujących się na dyskach twardych innych osób. W 2001r. Napster został zobowiązany do uniemożliwienia wymiany wszystkich materiałów chronionych prawem autorskim, co spowodowało drastyczny spadek zainteresowania użytkowników korzystaniem z serwisu, a następnie zakończeniem jego działalności w tym samym roku. Wystąpienie na drogę sądową sieci scentralizowanej takiej jak Napster jest łatwe, gdyż stoi za nią konkretna firma. W przypadku sieci zdecentralizowanych taki zabieg jest dużo trudniejszy. Jako przykład można podać najpopularniejszą dziś sieć typu torrent. Ich działanie polega na wykorzystywaniu tzw. trackerów – silników śledzących pliki typu torrent w Internecie. Użytkownicy instalują na swoich komputerach aplikacje służące ściąganiu takich plików. Kopiowanie plików przebiega między komputerami użytkowników i nie obciąża serwerów. I tylko serwery można o coś oskarżyć, jednak walka w nimi na drodze sądowej będzie bezowocna.
Pozytywny przełom, jeśli chodzi o współistnienie branży fonograficznej i Internetu nastąpił w 2003 r., kiedy to firma Apple uruchomiła sklep z plikami muzycznymi, iTunes. Sklep szybko stał się łatwą w użytkowaniu i atrakcyjną dla konsumentów alternatywą dla „piractwa internetowego”. Ceny zaoferowane przez Apple są akceptowalne przez konsumentów zarówno w USA jak i Europie, a zarazem przynoszą firmom fonograficznym przychody.
Proces upowszechnienia się Internetu i plików mp3 budzi skrajne emocje. Przedstawiciele branży muzycznej lubią używać słów zabarwionych negatywnie („piractwo internetowe”, „kradzież”), podczas gdy użytkownicy nie posiadający wyrzutów sumienia z powodu swoich działań mówią o wymianie plików neutralnie – ściąganie. Obie strony posądzają się nawzajem o złe intencje. Należy więc zadać sobie pytanie w jakim stopniu wymiana plików jest rzeczywiście odpowiedzialna za spadek sprzedaży płyt kompaktowych? Jeśli przyjrzeć się danym o światowej sprzedaży nagrań, łatwo dostrzec, że spadek ich sprzedaży rozpoczął się w tym samym czasie, w którym popularność zaczęły zdobywać serwisy wymiany plików. Łączna sprzedaż płyt kompaktowych i kaset osiągnęła szczyt w 1999r. Dokładnie wtedy powstał Napster.
Tabela 5. Ilość fonogramów wydanych w USA w latach 1991-2008 (w mln sztuk)
|
Długogrające płyty kompaktowe |
Kasety |
Płyty winylowe |
Pliki muzyczne (single) |
Pliki muzyczne (albumy) |
|
|
1991 |
333,3 |
360,1 |
4,8 |
– |
– |
|
1992 |
407,5 |
366,4 |
2,3 |
– |
– |
|
1993 |
495,4 |
339,5 |
1,2 |
– |
– |
|
1994 |
662,1 |
345,4 |
1,9 |
– |
– |
|
1995 |
722,9 |
272,6 |
2,2 |
– |
– |
|
1996 |
778,9 |
225,3 |
2,9 |
– |
– |
|
1997 |
753,1 |
172,6 |
2,7 |
– |
– |
|
1998 |
847,0 |
158,5 |
3,4 |
– |
– |
|
1999 |
938,9 |
123,6 |
2,9 |
– |
– |
|
2000 |
942,5 |
76,0 |
2,2 |
– |
– |
|
2001 |
881,9 |
45,0 |
2,3 |
– |
– |
|
2002 |
803,3 |
31,1 |
1,7 |
– |
– |
|
2003 |
746,0 |
17,2 |
1,5 |
– |
– |
|
2004 |
767,0 |
5,2 |
1,4 |
139,4 |
4,6 |
|
2005 |
705,4 |
2,5 |
1,0 |
366,9 |
13,6 |
|
2006 |
619,7 |
0,7 |
0,9 |
586,4 |
27,6 |
|
2007 |
511,1 |
0,4 |
1,3 |
809,9 |
42,6 |
|
2008 |
384,7 |
0,1 |
2,9 |
1033,0 |
56,9 |
Choć można uznać, że ściąganie muzyki z nielegalnych źródeł prowadzi do 7% spadku sprzedaży fonogramów na świecie, to wiele badań wskazuje na neutralny wpływ ściągania. Konsumenci, którzy ściągają nielegalnie muzykę, są o wiele częściej klientami adresów z plikami muzycznymi, niż ci, co nie kupują nielegalnie nigdy. Nie można się jednak nie zgodzić ze stwierdzeniem, że obie metody ściągania mają negatywny wpływ na zakupy w tradycyjnych sklepach płytowych. Co ciekawe, gotowość płacenia za muzykę jest powszechna. Może to wynikać zarówno z wyższego dochodu osób starszych, jak i wyznawanych przez nie wartości. Muzyka ściągana jest nielegalnie z wielu różnych przyczyn, jednak do najpopularniejszych należą:
|
Aby nie musieć kupować płyt |
63,7% |
|
Aby spróbować, czy podoba się odbiorcy przed wydaniem pieniędzy na płytę |
41,8% |
|
Bo muzyki, której odbiorca słucha, nie ma w sklepach |
28,8% |
Prawdopodobnie, gdyby nie nielegalne serwery duże firmy fonograficzne nie byłyby skłonne do współpracy z serwisami oferującymi pliki muzyczne (np. iTunes) i cały rozwój muzyki w Internecie przebiegałby dużo wolniej. Ci, którzy marzą o „wolnej kulturze” z pewnością są zadowoleni z kierunku, w jakim kroczą firmy fonograficzne. Muszą oni jednak liczyć na ponowne zdefiniowanie tego, czym jest prawo autorskie i czyje interesy powinno ono chronić.



Komentarze